Taalontwikkeling: woordenschat en meervouden met prenten

De oefeningen zijn gemaakt voor kinderen die extra steun nodig hebben bij het opbouwen van hun Nederlands. Denk aan kleuters en jonge kinderen in een taalklasje, kinderen die thuis een andere taal spreken en kinderen die bij de logopedist werken aan woordenschat of zinsbouw.

Daarom werken ze met prenten en vragen ze weinig lezen. Een kind herkent een prent, hoort of leest het woord erbij en koppelt die twee. Wie nog niet vlot leest, kan de oefeningen samen met een volwassene doen: de volwassene leest het woord voor, het kind wijst of kleurt.

Ook in een gewone klas zijn ze bruikbaar. Bij de start van een nieuw thema helpen ze om de woorden van dat thema vast te leggen voor alle kinderen. In het eerste en tweede leerjaar sluiten de meervoudoefeningen aan bij wat kinderen leren over enkelvoud en meervoud. De oefeningen stellen geen diagnose. Ze zijn materiaal om mee te oefenen, naast gesprekken, spel en voorlezen.

Taalontwikkeling is breed: woordenschat, zinsbouw, woordvorming, verhaalbegrip en nog veel meer. De Oefenfabriek richt zich op twee onderdelen die je goed met prenten kunt oefenen.

Bij woordenschat leert een kind de woorden van een thema. De thema's volgen het schooljaar, van terug naar school over Sinterklaas en kerst tot de zomer, met daarnaast thema's als het lichaam, voertuigen en eten en drinken. Per thema zijn er vijf oefenvormen, van verbinden tot prentkaartjes om mee te spelen.

Bij meervouden leert een kind hoe je van één appel twee appels maakt. Je bouwt op van meervouden op -en, over meervouden op -s, tot onregelmatige meervouden zoals stad en steden. Daarna komen ze door elkaar.

Elk onderdeel heeft een eigen pagina met uitleg, tips en alle oefeningen. Begin bij het onderdeel dat het best past bij wat het kind nu nodig heeft.

• Woordenschat: woorden per thema leren met verbinden, kiezen, omcirkelen, wat hoort er niet bij en prentkaartjes.
• Meervouden: meervoud op -en, op -s, onregelmatig en door elkaar, met schrijven, kiezen, verbinden en sorteren.

Een kind leert taal vooral in gesprek. Een werkblad is een aanleiding om te praten, geen vervanging ervan. De tijd rond het werkblad is minstens zo waardevol als het werkblad zelf.

Praat over de prenten. Vraag wat het kind ziet, wat je ermee doet en of het zoiets thuis heeft. Herhaal wat het kind zegt in een iets rijkere zin. Zegt het auto, dan antwoord je: ja, een rode auto, die rijdt snel. Zo hoort het kind nieuwe woorden en zinnen zonder dat je het verbetert.

Herhaal de woorden op andere momenten van de dag, in de klas, in de kring of tijdens het spelen. Een woord zit pas vast als een kind het vaak gehoord en zelf gebruikt heeft. Lees ook voor, liefst over hetzelfde thema. Prentenboeken bieden woorden in een verhaal, en dat maakt ze makkelijker te onthouden.

Bij woordenschat kies je eerst een thema en een oefenvorm. Bij de oefeningen met woorden kun je het lidwoord tonen: de muts in plaats van muts. Dat is handig voor kinderen die de en het nog moeten leren. Bij de keuzeoefeningen kies je hoeveel keuzes er per rij staan. Met twee keuzes kan een kind nog gokken, met vier moet het goed kijken.

Bij meervouden kies je een niveau en een oefenvorm. Je bepaalt ook hoe vaak dezelfde prent staat om het meervoud te tonen: twee, drie, of wisselend per rij. Bij wisselend moet het kind het telwoord goed lezen.

Bij elk werkblad hoort een oplossingsblad. De meeste oefeningen kunnen ook online, in de sessie of als huiswerk, met automatische verbetering. De prentkaartjes om uit te knippen blijven op papier. Met een gratis account maak je meteen werkbladen. Met Pro heb je toegang tot alle oefeningen en functies.