Cirkelrekenen werkblaadjes en online oefeningen

Bij cirkelrekenen splits je beide getallen in hun rangen en reken je elke rang apart uit. Elk deelresultaat schrijf je in een eigen cirkel, van de grootste rang naar de kleinste. Tot slot tel je de cirkels samen tot het antwoord.

Neem 235 + 657. De honderdtallen geven 200 + 600 = 800, de tientallen 30 + 50 = 80 en de eenheden 5 + 7 = 12. In de cirkels staat dus 800, 80 en 12, en het antwoord is 892. De brug bij de eenheden los je pas op het einde op, als je de cirkels samentelt.

Bij aftrekken werkt het net zo, maar een cirkel kan dan negatief worden. Bij 35 - 27 geeft de tientallen 30 - 20 = 10 en de eenheden 5 - 7 = -2. Het antwoord is 10 - 2 = 8. Dat vraagt dat een kind begrijpt wat 'twee te weinig' betekent, en is daarom een mooie denkoefening voor sterkere rekenaars.

Cirkelrekenen zit tussen hoofdrekenen en cijferen in. Het kind rekent nog met de echte waarde van elk deel, zoals 800 en niet 8, maar het schrijft de tussenstappen wel op een vaste plek. Dat maakt de werkwijze geschikt voor kinderen die bij hoofdrekenen het overzicht verliezen, maar die nog niet aan een cijferprocedure toe zijn.

Het is ook een sterke manier om plaatswaarde te oefenen. Wie 300 en 50 in de cirkels zet, moet weten dat de 3 in 352 driehonderd waard is. Fouten in de cirkels tonen je meteen waar het begrip ontbreekt.

Bij grotere getallen en meerdere bruggen wordt cirkelrekenen omslachtig. Dan is cijferen vaak efficiënter. Veel leerkrachten en logopedisten gebruiken cirkelrekenen daarom als tussenstap of als remediëring, niet als eindpunt. De tabel toont welke niveaus en bruggen je kunt kiezen.

Je kiest eerst het bereik en het brugtype, bijvoorbeeld tot 1000 met brug bij de tientallen. Binnen dat niveau kies je optellen, aftrekken of gemengd. Het aantal cirkels past zich vanzelf aan het bereik aan: twee tot 100, drie tot 1000, enzovoort.

Wil je nog gerichter oefenen, dan kies je een patroon, zoals HT + TE of HTE - HT. Zo oefent een kind bijvoorbeeld alleen sommen waarbij een tiental bij een honderdtal komt. Laat je het patroon op gemengd staan, dan krijg je een spreiding over alle sommen van dat niveau.

Het oplossingsblad toont voor elke som de juiste cirkels en het antwoord, zodat je ook de tussenstappen kunt nakijken. Alle 54 oefeningen cirkelrekenen kunnen ook online. Het kind ziet dan dezelfde cirkels als op papier, met onder elke cirkel de rang, en vult eerst de cirkels en dan het antwoord in.